АДБОУС-уудын ангиллын зарчмууд


ИНТОСАИ-н Мэргэжлийн Стандартын хороо АДБОУС-ыг тохиромжтойгоор ангилах дараах зарчмуудыг гаргасан. 

Үүнд:

1. АДБОУС-ууд нь  ИНТОСАИ-н Их хурлаар баталгаажуулсан АДБ-уудын мэргэжлийн стандартуудын удирдамж болох бүх баримт бичгүүдийг агуулдаг.

2. Баримт бичиг бүр 1-4 оронтой АДБОУС-ын дугаартай. Энэ дугаар нь баримт бичгийн шаталсан  түвшнийг харуулдаг. 

Түвшин 1: Суурь зарчмууд – ИНТОСАИ-н Суурь зарчмуудыг агуулдаг.

1.    Лимагийн тунхаглал. 

Түвшин 2: Аудитын дээд байгууллагуудын үйл ажиллагаа явуулах урьдчилсан нөхцөл – зүй зохистой үйл ажиллагаа ба мэргэжлийн сахилга батын талаарх урьдчилсан нөхцлүүдийг тусгаж, тайлбарласан.

1.    АДБОУС 10 – АДБ-уудын хараат бус байдлын талаарх Мексикийн тунхаглал

2.    АДБОУС 11 – АДБ-уудын хараат бус байдалтай холбоотой ИНТОСАИ-н гарын авлага ба сайн туршлага

3.    АДБОУС 20 – Ил тод байдал ба хариуцлагын зарчмууд

4.    АДБОУС 21 – Ил тод байдлын зарчмууд ба сайн туршлага

5.    АДБОУС 30 –Ёс зүйн дүрэм

6.    АДБОУС 40 – АДБ-уудын чанарын хяналт 

Түвшин 3: Аудитын Үндсэн зарчмууд – Төрийн байгууллагуудад аудитыг хийхэд баримтлах аудитын үндсэн зарчмууд багтана.

1.    АДБОУС 100 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Үндсэн зарчмууд

2.    АДБОУС 200 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Ерөнхий стандартууд

3.    АДБОУС 300 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Ажлын стандартууд

4.    АДБОУС 400 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Тайлагналын стандартууд 

Түвшин 4: Аудитын гарын авлага – Аудитын үндсэн зарчмуудыг аудитын үйл ажиллагаанд өдөр тутам ашиглах зохилготой илүү дэлгэрэнгүй тайлбарласан үйл ажиллагааны гарын авлага.

•    Ерөнхий гарын авлагууд

1.    АДБОУС 1000 – 2999 – Аудитын ерөнхий гарын авлагууд

2.    АДБОУС 3000 – 3999 – Гүйцэтгэлийн аудитын ерөнхий гарын авлагууд

3.    АДБОУС 4000 – 4999 – Нийцлийн аудитын ерөнхий гарын авлагууд

     Тусгай сэдвээрх гарын авлагууд

1.    АДБОУС 5000 – 5099 – Олон Улсын институтуудын гарын авлага

2.    АДБОУС 5100 – 5199 – Байгаль орчны аудитын гарын авлага

3.    АДБОУС 5200 – 5299 – Хувьчлалын аудитын гарын авлага

4.    АДБОУС 5300 – 5399 – МТ аудитын гарын авлага

5.    АДБОУС 54ИНТОСАИ-н Мэргэжлийн Стандартын хороо АДБОУС-ыг тохиромжтойгоор ангилах дараах зарчмуудыг гаргасан.

 Үүнд:

1. АДБОУС-ууд нь  ИНТОСАИ-н Их хурлаар баталгаажуулсан АДБ-уудын мэргэжлийн стандартуудын удирдамж болох бүх баримт бичгүүдийг агуулдаг.

2. Баримт бичиг бүр 1-4 оронтой АДБОУС-ын дугаартай. Энэ дугаар нь баримт бичгийн шаталсан  түвшнийг харуулдаг.

 Түвшин 1: Суурь зарчмууд – ИНТОСАИ-н Суурь зарчмуудыг агуулдаг.

1.    Лимагийн тунхаглал. 

Түвшин 2: Аудитын дээд байгууллагуудын үйл ажиллагаа явуулах урьдчилсан нөхцөл – зүй зохистой үйл ажиллагаа ба мэргэжлийн сахилга батын талаарх урьдчилсан нөхцлүүдийг тусгаж, тайлбарласан.

1.    АДБОУС 10 – АДБ-уудын хараат бус байдлын талаарх Мексикийн тунхаглал

2.    АДБОУС 11 – АДБ-уудын хараат бус байдалтай холбоотой ИНТОСАИ-н гарын авлага ба сайн туршлага

3.    АДБОУС 20 – Ил тод байдал ба хариуцлагын зарчмууд

4.    АДБОУС 21 – Ил тод байдлын зарчмууд ба сайн туршлага

5.    АДБОУС 30 –Ёс зүйн дүрэм

6.    АДБОУС 40 – АДБ-уудын чанарын хяналт

 Түвшин 3: Аудитын Үндсэн зарчмууд – Төрийн байгууллагуудад аудитыг хийхэд баримтлах аудитын үндсэн зарчмууд багтана.

1.    АДБОУС 100 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Үндсэн зарчмууд

2.    АДБОУС 200 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Ерөнхий стандартууд

3.    АДБОУС 300 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Ажлын стандартууд

4.    АДБОУС 400 – ИНТОСАИ-н аудитын стандартууд – Тайлагналын стандартууд 

Түвшин 4: Аудитын гарын авлага – Аудитын үндсэн зарчмуудыг аудитын үйл ажиллагаанд өдөр тутам ашиглах зохилготой илүү дэлгэрэнгүй тайлбарласан үйл ажиллагааны гарын авлага.

•    Ерөнхий гарын авлагууд

1.    АДБОУС 1000 – 2999 – Аудитын ерөнхий гарын авлагууд

2.    АДБОУС 3000 – 3999 – Гүйцэтгэлийн аудитын ерөнхий гарын авлагууд

3.    АДБОУС 4000 – 4999 – Нийцлийн аудитын ерөнхий гарын авлагууд

 

•    Тусгай сэдвээрх гарын авлагууд

1.    АДБОУС 5000 – 5099 – Олон Улсын институтуудын гарын авлага

2.    АДБОУС 5100 – 5199 – Байгаль орчны аудитын гарын авлага

3.    АДБОУС 5200 – 5299 – Хувьчлалын аудитын гарын авлага

4.    АДБОУС 5300 – 5399 – МТ аудитын гарын авлага

5.    АДБОУС 5400 – 5499 – Улсын өрийн аудитын гарын авлага

6.    АДБОУС 5500 – 5599 – Гамшигтай холбоотой тусламжийн аудитын гарын авлага

7.    АДБОУС 5600 – 5699 – Түншийн үнэлгээний гарын авлага00 – 5499 – Улсын өрийн аудитын гарын авлага

6.    АДБОУС 5500 – 5599 – Гамшигтай холбоотой тусламжийн аудитын гарын авлага

7.    АДБОУС 5600 – 5699 – Түншийн үнэлгээний гарын авлага